De schaal van een kaart

Op een kaart staat altijd een schaal vermeld. Soms in de vorm van een schaalstokje of ook lijnschaal genoemd, maar meestal staat de schaal in cijfers aangegeven.
(bijvoorbeeld: 1 : 1.000.000)

Hoe kom je er nu achter hoe groot de afstand, die je op de kaart meet, in werkelijkheid is?

1. Van schaal naar afstand

Op een kaart staat bijvoorbeeld de volgende schaal: 1: 500.000 (dit spreek je uit als: een vijfhonderdduizendste).
Dit wil zeggen dat 1 cm op de kaart in werkelijkheid 500.000 cm is.

Wij geven echter de afstand meestal niet in centimeters weer, maar in meters of in kilometers. Hoe reken je dat nu om van centimeters naar kilometers?

Je kan hiervoor het tabel 1. gebruiken.

TABEL 1

Op de kaart

In werkelijkheid

1 centimeter

500.000 centimeter

1 centimeter

50.000 decimeter

1 centimeter

5.000 meter

1 centimeter

500 decameter

1 centimeter

50 hectometer

1 centimeter

5 kilometer

Antwoord: 1 centimeter op de kaart is in werkelijkheid 5 kilometer.

 

2. Van afstand naar schaal

Je weet bijvoorbeeld dat 4 centimeter op de kaart in werkelijkheid 10 km is. Hoe bereken je nu de schaal?

De schaal gaat altijd uit van 1 centimeter op de kaart.
Je rekent nu eerst uit hoeveel 1 centimeter op de kaart in werkelijkheid is.

Antwoord: Als 4 centimeter op de kaart in werkelijkheid 10 kilometer is, dan is 1 centimeter op de kaart in werkelijkheid 2,5 kilometer.

Om de schaal te berekenen gebruik je tabel 2.

TABEL 2

Op de kaart In werkelijkheid
1 centimeter 2,5 kilometer
1 centimeter 25 hectometer
1 centimeter 250 decameter
1 centimeter 2.500 meter
1 centimeter 25.000 decimeter
1 centimeter 250.000 centimeter

Antwoord: Als 1 centimeter op de kaart in werkelijkheid 250.000 cm is, dan is de schaal 1 : 250.000.

 

3. Oefeningen

Als je nog wat wilt oefenenen met het berekenen van de schaal vind je hieronder vier opdrachten.

Opdracht 1
Op de kaart staat een schaal van 1 : 1.000.000.
Hoeveel kilometer is 3 centimeter op de kaart in werkelijkheid?

Opdracht 2
5 centimeter op de kaart is in werkelijkheid 30 kilometer. Wat is de schaal?

Opdracht 3
De topografische kaart heeft een schaal van 1 : 25.000. Hoeveel meter is 5,3 centimeter op deze kaart in werkelijkheid?

Opdracht 4
De afstand van je huis naar school is 12 kilometer. Op de kaart van Brugge en omgeving meet je een afstand van 30 cm. Wat is de schaal van deze kaart?

Klik hier voor de antwoorden!

 

4. De schaalliniaal

Je kunt ook met een schaalliniaal werken. Hoe dit moet leer je door hier te klikken.